In december schreven Butch & Sundance in Trouw over de Arrow Boys en gingen mee in de nacht op patrouille. Lees de verhalen De Arrow Boys willen moderne wapens en Je verzet je niet tegen het Leger van de Heer

Dit verhaal vertelde een vriend van me in Juba. De vrouw stemde vlak voordat hij mocht stemmen. Zuiderlingen stemmen niet op Omar Al-Bashir. Een president die tijdens de jarenlange burgeroorlog veel slachtoffers heeft gemaakt in het Zuiden. Een president die nu wordt gezocht door het Internationaal Strafhof in Den Haag voor oorlogsmisdaden in Darfur.

Ondanks het verscheurde stembiljet van de oude vrouw, heeft Bashir wel de verkiezingen gewonnen. Met 63 procent van de stemmen. Geen verrassing, want de echt belangrijke tegen kandidaten hadden zich al teruggetrokken omdat de verkiezingen niet eerlijk zouden zijn.

Het Zuiden van Soedan heeft massaal gestemd op de SPLM-leider en huidig president Salva Kiir. Hij kreeg 97 procent van de stemmen (ook dat riekt natuurlijk naar fraude) en zal Zuid-Soedan leiden richting het referendum in 2011. Dan mag het Zuiden stemmen voor onafhankelijkheid.

Hier zijn de resultaten van de verkiezingen te zien. Goed om te weten is dat Yasir Arman zich al van tevoren had teruggetrokken maar hij nog wel op de stembiljetten stond.

Dat de verkiezingen in Soedan achter de rug zijn betekent niet dat daarmee ook de rust is gewaarborgd.  Op dit moment worden de stemmen geteld. Helaas vonden er allerlei onregelmatigheden plaats. De verkiezingen waren alles behalve vrij en eerlijk, aldus Euro’s Voor Vrede. Daarom roept deze organisatie iedereen op zo hard mogelijk te komen schreeuwen op www.screamforsudan.com.

Volgend jaar volgt het beslissende referendum over onafhankelijkheid van de zuidelijke regio. Om dit referendum wel op een eerlijke manier te laten plaatsvinden is aandacht van de media en de internationale gemeenschap noodzakelijk. Op www.screamforsudan.com kunnen mensen, via de webcam, letterlijk schreeuwen om aandacht voor Sudan.

Op de website kunnen deelnemers ook de strijd aangaan met bekenden of willekeurige andere personen. Een geluidsmeter houdt bij wie het hardste schreeuwt. Scream for Sudan maakt het mogelijk om met een hele kleine actie direct een bijdrage te leveren. De website is tegelijk grappig en ernstig. De frontpage van Scream for Sudan met geluidloze schreeuwende gezichten werkt op de lachspieren, maar is ook tekenend voor de toestand in Sudan: De situatie is er schrijnend, maar niemand hoort je.

Scream for Sudan is een project van de stichting Euro’s voor Vrede. Euro’s voor Vrede zet entertainment in om meer aandacht te krijgen voor vergeten conflicten in de wereld. Nieuwsgierig geworden? Ga dan naar www.screamforsudan.com.

De stemmen zijn geteld, de eerste resultaten van de verkiezingen komen binnen in Soedan. Van tevoren staat al vast dat in het Noorden de partij van Omar al-Bashir wint, en in het Zuiden het voormalige rebellenleger, de SPLM. Natuurlijk zijn de verkiezingen niet eerlijk verlopen, maar wie had dat dan verwacht in een land dat tientallen jaren in oorlog is geweest. Sterker, waar in veel gebieden dagelijks door gevechten nog veel doden vallen. Kijk alleen maar naar Darfur.

Terwijl de definitieve uitslag er bijna is, loopt regionaal de spanning op. In bijvoorbeeld de provincie Unity, waar ik vorig jaar was, weigert de gouveneur nu al te erkennen dat hij is verslagen, door een vrouw notabene. Overigens wel de vrouw van de vice-president van Zuid-Soedan. De gouveneur zou 24 duizend stemmen achterliggen. Opzich niet heel gek dat hij zijn positie wil behouden. Unity is de meest olierijke provincie in Soedan en daarmee is de gouveneur machtig.

En ook op andere plekken is het onrustig, zij het nergens nog groot. En gelukkig maar.

Ik moet terugdenken aan een leuk verhaal tijdens de verkiezingen. Ik was in een klein dorpje ten Noorden van Bor in de provincie Jonglei. Daar loopt een jonge man rond, grijs pak, schoenen gepoetst. Zijn naam is Peter. Peter vluchtte voor de oorlog toen hij klein was, een jaar of negen, met een grote groep naar Ethiopië en later naar Kenia. Hij was de enige van de familie die vluchtte, want in de chaos van de gevechten in de jaren 80, was hij zijn ouders kwijtgeraakt. Peter is in Kenia gebleven en heeft daar gestudeerd. Nu is hij voor het eerst terug in zijn geboortedorp omdat hij gaat stemmen. Vlak voordat ik hem spreek, heeft hij voor het eerst zijn vader weer gezien na al die jaren. Ze zijn natuurlijk blij om elkaar te zien en ze hebben nog veel te bespreken. De vader iz trots op zijn zoon omdat hij heeft gestudeerd. Peter gaat niet meer terug naar Kenia, maar blijft in Zuid-Soedan. Niet in zijn geboorteplaats, maar hij gaat werken als dokter in Wau. Een plaats waar hij nog nooit is geweest.

Peter is niet de enige die zijn familie tijdens de verkiezingen weer terugziet. Ik ben er verscheidene tegengekomen. De verkiezingen in Soedan leveren niet alleen spanningen op en drijft mensen en partijen uit elkaar, maar herenigt ook weer families.

De titel van dit stuk doet het ergste vrezen, maar nee: ik zit gelukkig niet vast en heb geen wifi om mijn gevangenisavonturen vanuit de cel met Nederland te delen. Wel ben ik op bezoek, en wel in het stadje Bor.  De gevangenis van Bor is een van de beste gebouwen in de stad. Het is een jaar geleden gebouwd door de Verenigde Naties. De muren zijn nog schoon, het prikkeldraad glimt en de traliedeuren zijn sterk. In het eerste gedeelte van de gevangenis zitten mannen. Ze hebben gestolen, gevochten of gemoord. Niets bijzonders voor een gevangenis.

Maar er is ook een vrouwenafdeling. Het is er rustig, de celdeuren staan open. Vrouwen zitten op de bedden, zingen, spelen kaart of slapen op de grond in de schaduw. Veel vrouwen hebben jonge kinderen. Ook de kinderen zitten in de gevangenis zodat hun moeder voor ze kan zorgen.

De redenen waarom de vrouwen vastzitten, in totaal 21, zijn heel anders dan die van de mannen. Sommigen zitten opgesloten wegens een scheiding en een ander omdat haar tweejarige dochter een heks zou zijn. Slechts een enkeling van de vrouwen zit gevangen wegens diefstal of vechten.

Ateng Ayuan trouwde een aantal jaar geleden. Ze kreeg vier kinderen, waarvan ze de jongste nog borstvoeding geeft. Omdat haar man uiteindelijk de bruidsschat niet kon betalen, het gaat vaak om veel koeien, besloot de vader van Ateng dat ze met een andere man moest trouwen. Dat weigerde de vrouw. Haar vader klaagde haar aan en ze werd in de bak gegooid.

Ateny Pach heeft een vergelijkbaar verhaal. Acht jaar geleden trouwde ze maar kreeg geen kinderen. Haar man mishandelde haar en zei dat ze onvruchtbaar was. Ze scheidde en ging terug naar haar ouders. Na een tijdje trouwde ze opnieuw en kreeg twee zoons. Haar eerste man pikte dit niet en eiste de eerstgeboren zoon op en wilde vijf koeien. Ateny weigerde. Haar ex-man stapte naar de rechtbank en klaagde haar aan wegens het stelen van zijn kind, dat helemaal zijn kind niet is. Hij is zelf onvruchtbaar. De vrouw wacht nu het proces af. Ze kan twee jaar gevangenisstraf krijgen en haar kinderen verliezen.

Ikzelf moet weer verder. Schrijnend om te zien, ook dit is realiteit in Zuid-Soedan. Na het maken van een aantal foto’s kan ik slechts beloven het onder de aandacht te brengen en hoop ik dat deze vrouwen en hun kinderen ooit  de relatieve vrijheid – althans de afwezigheid van oorlog in het land – kunnen ervaren.

Abu Deng is een lange vrouw uit een dorpje een tiental kilometers buiten Bor, de provinciehoofdstad van Jonglei in Zuid-Soedan. Ze heeft net voor het eerst in haar leven gestemd voor een nieuwe regering. “Ik ben erg blij met vandaag. Ik ben blij omdat deze verkiezingen bijdragen aan meer vrede en veiligheid in ons land,” zegt ze.

Eind jaren 60 vluchtte Abu uit haar geboorteplaats vanwege een nieuwe oorlog. Nu is ze weer terug om te stemmen.

In 1983 brak er opnieuw een oorlog uit tussen Noord en Zuid-Soedan, het grootste land van Afrika. De opstand begon in de provincie Jonglei, en mondde uit in een bloedige oorlog. Zuiderlingen vochten voor gelijke verdeling van welvaart en rechten tegen het Arabisch gecontroleerde Noorden. In 2005 tekenden Noord en Zuid-Soedan een vredesakkoord. De verkiezingen in heel Soedan, zijn onderdeel van het akkoord, en een belangrijke stap naar het referendum in Zuid-Soedan in 2011. Dan kiest het Zuiden of ze onafhankelijk wil worden van Noord-Soedan.

Met het tekenen van de vrede, waren de problemen in het Zuiden niet over. Rivaliserende stammen vochten tegen elkaar. Waarschijnlijk werden de stammen gesteund door verschillende politieke stromingen in het Zuiden en het Noorden. In de provincie Jonglei vielen vorig jaar duizenden doden door deze gevechten. De gevechten in Jonglei zijn een van de redenen dat Abu Deng in Oeganda blijft wonen, waar ze in 2001 naar toe is gegaan. Daarnaast gaan haar negen kinderen naar school in Oeganda. ,,Ik wil dat mijn kinderen later in vrijheid kunnen leven in Soedan,” zegt ze. Ze stemt dan ook niet alleen voor een nieuwe regering, maar vooral voor onafhankelijkheid van Noord-Soedan. ,,We hebben nieuwe leiders nodig voor het referendum,” zegt ze.

De meeste Zuiderlingen stemmen omdat ze geloven dat het een stap dichterbij onafhankelijkheid is. In Noord-Soedan lijkt het tot nu toe rustig te verlopen en wordt de huidige president Omar Al-Bashir zeker verkozen. In Darfur zijn er een aantal meldingen van onrust maar komen op een aantal plekken vooral weinig mensen opdagen.

De verkiezingen duren nog tot morgen en mogelijk tot woensdag.

In Juba, de hoofdstad van Zuid-Soedan, hangen verkiezingsposters op de muren. Het zijn veel verschillende afbeeldingen door alle honderden kandidaten waarop gestemd kan worden. Juba is rustiger dan anders. Er rijden minder auto’s en de hectiek die anders heerst op het vliegveld, is afwezig. Veel buitenlanders die werken in Juba hebben vakantie opgenomen en hebben Soedan voor de verkiezingen verlaten. “Het is een spookstad,” zegt een van hen. Waarmee hij bedoelt dat veel vrienden van hem weg zijn.

De verkiezingen zijn een opstap naar het referendum van volgend jaar. Dan mag Zuid-Soedan kiezen of ze onafhankelijk wil worden van het Noorden. Algemeen wordt aangenomen dat ze voor onafhankelijkheid kiezen. Zuid-Soedan wordt dan een nieuwe staat met een eigen gekozen regering. En dat is een van de belangrijkste redenen om de ingewikkelde verkiezingen te houden.

Komende dagen doen Butch & Sundance  - In dit geval Klaas van Dijken op locatie – verslag van de verkiezingen. Stay tuned..

Kom op 10 april 15.15 naar de Dam in Amsterdam…. voor een heuse drum flashmob voor Sudan! het geheel duurt slechts 8 minuten dus wees er bij en neem je trommel mee!

A Beat For Peace is de lancering van de wereldwijde campagne Sudan365, waarbij Faithless drummer Jamie Catto wereldberoemde drummers bij elkaar heeft gebracht om een muziekfilm te maken in het teken van vrede voor Soedan. Samen met drummers van bands als Snow Patrol, Pink Floyd, Radiohead en The Police is een wereldwijde beat gestart die de kijker meeneemt naar verschillende continenten.